top of page
prelegenci

List z tamtego świata - Szekspir słucha swoich sonetów w wykonaniu Caroll Vanwelden

6 lis
3 minut(y) czytania

Pisane spod kamienia w kościele Świętej Trójcy w Stratfordzie nad Avonem, roku Pańskiego dwa tysiące dwudziestego szóstego, gdy liście opadały


Szlachetny Słuchaczu, Waszmość Pani i Panie, co jeszcze chodzicie po ziemi,


nie lękajcie się listu tego, choć przychodzi z krainy, z której, jak rzekł niegdyś pewien duński książę, żaden wędrowiec nie powraca - com go słyszał na własne uszy. Ja nie powracam. Ja jeno piszę, bo rzecz zaszła, której zmilczeć nie mogę. Takoż mnie urzekła, że muszę, bo nie ścierpię, a słowa same zrodziwszy się jak ptaki ulecieć chcą ku wam.


Czterysta lat i dziesięć leżę pod płytą, na której kazałem wyryć przekleństwo dla każdego, kto kości me poruszy. Tej jesieni przyszła Flamandka z Gandawy, Caroll Vanwelden, i kości mych nie tknęła.


Poruszyła mi za to duszę, a na to przekleństwa nie przewidziałem.


Przyniosła mi sonety moje, te same, com je pisał nocami, gdy zaraza zamknęła teatry. Ubrała je w szatę, jakiej żaden krawiec mojej epoki nie uszył. Pierwszy z nich słyszę, a serce, którego choć już nie mam, to wszak bije mi jak za młodu:


Dwie mam miłości: pociechę i rozpacz, Co niby duchy szepczą mi bez przerwy.


Azali myślicie, żem jest człek łatwy do zachwytu? Bynajmniej. Widziałem aktorów, co mój wiersz deklamowali z lubością taką, jak poborca czyta spis długów. Ta zaś niewiasta nie deklamuje. Śpiewa tak, jakby słowa moje dopiero co przyszły jej do głowy. Nie zdobi ich złotem, tylko daje im oddech.


Nie jest sama, przeto słuchajcie uważnie. Z nią Dominique Vantomme przy klawiszach i Jean-François Assy, co wiolonczeli każe raz śpiewać, a raz szumieć niczym wiatr nad Avonem. Skład bez perkusji i kontrabasu, dół trzyma wiolonczela przepuszczona przez elektronikę, klawisze Vantomme’a kładą pady i tekstury, a nagranie, miks i mastering Caroll zrobiła sama, w trybie DIY. Tak mi to wyłożył jeden muzyk, co niedawno do nas tu zstąpił. Nie zrozumiałem ani słowa, ale brzmiało jak przysięga cechowa, więc wierzę.


Gdy przyszła kolej na sonet, w którym nakazałem kochance, by po mnie nie płakała, uśmiechnąłem się w ciemności. Bom ja go pisał jako żywy, a słucham jako umarły, i powiadam Wam, że prawdę rzekłem:


Nie płacz po mnie, gdy umrę, dłużej, niźli Posępny dzwon głosić będzie światu, Żem zbiegł z tej ziemi podłej, by zamieszkać Z robactwem, co podlejsze jest od świata.


Nie płaczcie przeto po mnie. Słuchajcie lepiej. To jest czwarta jej płyta z mymi sonetami, po trzech, co wyszły w latach 2012–2017. Ta jednak jest najbardziej jej własna, najcichsza i najodważniejsza zarazem. Każdą nutę sama ułożyła, ja dałem jeno słowa, a to podział sprawiedliwy.



Na koniec zaśpiewała ten sonet, o który mnie po dziś dzień każda pensjonarka nagabuje:


Czyż mam cię przyrównać do dnia lata? Tyś piękniejsza i łagodniejsza w sobie.


I tu, Słuchaczu, muszę Ci wyznać rzecz wstydliwą. Napisałem był, że wiersz mój żyć będzie, póki ludzie oddychają. Myślałem, żem przesadził, jako poeci przesadzać lubią. Ona mi dowiodła, żem nie przesadził:


Póki człek oddycha, póki oko widzi, Póty to żyje i tobie daje życie.


Weźże przeto, Waszmość, ten krążek do ucha, choćby w drodze do kantoru. Niechaj Ci zagra o świcie, kiedy mgła leży jak na jej okładce. Nie żałuj godziny. Ja mam przed sobą wieczność i nie znalazłem lepszego sposobu, by ją zacząć.


Pozostaję uniżonym sługą Twoim i dłużnikiem pani Vanwelden,


Will. Shakespeare z Stratfordu, obecnie bez stałego adresu


P.S. Gdyby Ci kto rzekł, że jazz to muzyka nie dla poważnych ludzi, odpowiedz mu, że poważniejszy ode mnie nikt już nie leży.



O artystce i płycie


Plakat z zamgloną sylwetką kobiety; duży napis shake spear revisited, CAROLL VANWELDEN i 2026, nastrojowy, jasny ton.

Caroll Vanwelden to belgijska wokalistka, pianistka i kompozytorka, która łączy jazz z poezją i współczesną piosenką. Debiutowała albumem „Colours” (2008). Potem wydała m.in. „Cheek to Cheek” (2009), „Don’t Explain” (2013) i „Portraits of Brazil” (2016). Międzynarodowy rozgłos przyniosła jej trylogia „Sings Shakespeare Sonnets” z lat 2012, 2014 i 2017.


„Shakespeare Revisited” ukazał się 11 września 2026 r. To 13 piosenek do sonetów Szekspira, trwających łącznie 62:02. Artystka mówi, że nie chciała tłumaczyć Szekspira, tylko sprawić, by jego słowa znów dało się poczuć. W porównaniu z trylogią brzmienie jest bardziej oszczędne, kameralne i współczesne. Bazą pozostaje jazz, ale płyta otwiera się na muzykę kameralną, art-pop, elektronikę i filmowy klimat. Mniej więcej połowa nagrań pochodzi z koncertu w Neuss, pierwszego występu tego składu.


Skład: Caroll Vanwelden (głos, fortepian), Dominique Vantomme (instrumenty klawiszowe, elektronika), Jean-François Assy (wiolonczela, elektronika)



Komentarze


bottom of page